“MininWeekly” žurnalynyň maglumatlaryna görä, Günorta Afrikanyň magdan önümçiligi mart aýynda geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 22,5% ösüşden soň, aprel aýynda 116,5% ýokarlandy.
Platina topary metallary (PGM) ösüşe iň köp goşant goşdy, ýyllyk ösüş 276% boldy; ondan soň altyn 177%; marganes magdany 208%; we demir magdany 149% artdy.
Maliýe hyzmatlaryny üpjün ediji Günorta Afrikanyň Birinji Milli Banky (FNB) aprel aýyndaky ösüşiň garaşylmadyk däldigine ynanýar, esasan hem 2020-nji ýylyň ikinji çärýeginde blokada sebäpli bazanyň pese gaçmagy bilen baglanyşykly. Şonuň üçin maý aýynda ýyllyk ösüş iki sanly bolup biler.
Aprel aýynda güýçli ösüşe garamazdan, resmi JDP hasaplama usulyna görä, aprel aýynda çärýekden çärýege çenli ösüş diňe 0,3% boldy, ýanwardan marta çenli ortaça aýlyk ösüş bolsa 3,2% boldy.
Birinji çärýekdäki güýçli ösüş senagatyň hakyky JIÖ-de öz beýanyny tapdy. Ýyllyk çärýekde çärýekde ösüş depgini 18,1% boldy, bu bolsa hakyky JIÖ ösüş depginine 1,2 göterimlik goşant goşdy.
FNB-niň aýtmagyna görä, magdan önümçiliginiň aýlyk yzygiderli ösüşi ikinji çärýekde jemi içerki önümiň ösüşi üçin örän möhümdir.
Bank magdan önümçiliginiň gysga möhletli mümkinçiliklerine optimistik garaýar. Günorta Afrikanyň esasy söwda hyzmatdaşlarynda magdan önümçiliginiň gymmatynyň ýokarlanmagy we güýçli ykdysady ösüş bilen magdan önümçiliginiň goldanylmagyna garaşylýar.
“Nedbank” ýyllyk seljermäni yzygiderli geçirmegiň manysynyň ýokdugy bilen ylalaşýar, tersine, möwsümleýin düzedilen aýlyk üýtgeşmeleri we geçen ýylyň görkezijilerini ara alyp maslahatlaşmaga ünsi jemleýär.
Aprel aýynda aýlyk 0,3% ösüş esasan PGM tarapyndan amala aşyryldy, ol 6,8%; marganes 5,9% we kömür 4,6% ýokarlandy.
Şeýle-de bolsa, mis, hrom we altynyň önümçiligi öňki hasabat döwrüne garanyňda degişlilikde 49,6%, 10,9% we 9,6% azaldy.
Üç ýyllyk ortaça maglumatlar aprel aýynda umumy önümçilik derejesiniň 4,9% ýokarlanandygyny görkezýär.
“Nedley Bank” aprel aýynda mineral satuwynyň mart aýyndaky 17,2% -den öňki aýa garanyňda 3,2% ýokarlanandygyny we ýokarlanýandygyny aýtdy. Satuwlar şeýle hem global islegiň artmagyndan, haryt bahalarynyň ýokarlanmagyndan we esasy portlardaky işleriň gowulanmagyndan peýda gördü.
Üç ýyllyk ortaça görkezijiden, esasan platina topary metallary we demir magdany sebäpli satuw garaşylmadyk ýagdaýda 100,8% ýokarlandy we olaryň satuwy degişlilikde 334% we 135% ýokarlandy. Tersine, hromit we marganes magdanynyň satuwy azaldy.
“Nedley Bank” statistik bazanyň pes bolmagyna garamazdan, dünýä derejesindäki islegiň ösmegi bilen baglylykda, aprel aýynda dag-magdan senagatynyň gowy netijeleri görkezendigini mälim etdi.
Geljege umyt bilen garasak, dag-magdan senagatynyň ösüşi amatsyz faktorlar bilen ýüzbe-ýüz bolýar.
Halkara nukdaýnazardan, senagat işleriniň gowulanmagy we haryt bahalarynyň ýokarlanmagy dag-magdan senagatyny goldaýar; ýöne içerki nukdaýnazardan, elektrik energiýasynyň çäklendirmeleri we näbelli kanunçylyk ulgamlary sebäpli ýüze çykýan töwekgelçilikler ýakyn wagtda ýüze çykýar.
Mundan başga-da, bank Covid-19 epidemiýasynyň ýaramazlaşmagynyň we onuň sebäpli ykdysadyýete girizilen çäklendirmeleriň dikeldilme depginine howp salýandygyny ýatlatdy. (Mineral Material Network)