Häzirki zaman dag-magdan önümçiligi zähmet öndürijiligini ýokarlandyrmak we zähmet intensiwligini azaltmak üçin dürli dag-magdan maşynlaryny, enjamlaryny we ulaglaryny giňden ulanýar. Dag-magdan maşynlary we ulaglary işleýän wagtynda diňe uly mehaniki energiýa eýedir we adamlar köplenç mehaniki energiýadan tötänleýin ejir çekende şikes alýarlar.
Mehaniki şikesler, esasan, adam bedeniniň ýa-da adam bedeniniň bir böleginiň maşynyň howply böleklerine degmegi ýa-da maşynyň işleýän howply ýerine girmegi sebäpli ýüze çykýar. Şikesleriň görnüşlerine gögermeler, basylyp şikeslenmeler, togalanyp şikeslenmeler we bogulmalar girýär.
Magdançylyk maşynlarynyň we enjamlarynyň howply bölekleri we howply ýerleri esasan aşakdakylardyr:
(1) Aýlanýan bölekler. Magdan maşynlarynyň we enjamlarynyň aýlanýan bölekleri, mysal üçin, wallar, tigirler we ş.m., adamlaryň eşiklerine we saçlaryna çolaşyp, şikeslere sebäp bolup biler. Aýlanýan böleklerdäki çykyndylar adamyň bedenine şikes ýetirip ýa-da adamyň eşigine ýa-da saçyna ýapyşyp, şikeslere sebäp bolup biler.
(2) Birikme nokady. Dag-magdan maşynlarynyň we enjamlarynyň biri-biri bilen ýakyn gatnaşykda bolan we biri-birine görä hereket edýän iki bölegi tor nokadyny emele getirýär (5-6-njy surata serediň). Adamyň elleri, aýaklary ýa-da egin-eşikleri mehaniki hereket edýän böleklere degende, olar tor nokadyna ilişip, basylyp şikeslenmelere sebäp bolup biler.
(3) Uçýan jisimler. Magdan maşynlary we enjamlary işleýän wagtynda, işgärleriň gözlerine ýa-da derisine zyýan ýetirýän gaty bölejikler ýa-da hapa-hupalar zyňylýar; iş bölekleriniň ýa-da mehaniki bölekleriň tötänleýin zyňylmagy adam bedenine zyýan ýetirip biler; maşynlary ýükleýän we düşürýän mahaly magdan jynslary ýokary tizlikde zyňylýar we düşürmek adamlara täsir edip biler.
(4) Gaýtadan hereket edýän bölek. Gaýtadan hereket edýän magdan maşynlarynyň ýa-da maşynlaryň gaýtadan hereket edýän bölekleriniň gaýtadan hereket edýän ýeri howply ýerdir. Adam ýa-da adamyň bedeniniň bir bölegi girende, ol şikeslenip biler.
Işgärleriň dag-magdan maşynlarynyň we enjamlarynyň howply böleklerine degmeginiň ýa-da howply ýerlere girmeginiň öňüni almak üçin, esasan, izolýasiýa çäreleri görülýär: işgärler tarapyndan el degrip boljak hereket edýän bölekler we komponentler mümkin boldugyça berk ýapyk bolmaly; işgärleriň el degrip biljek howply bölekleri ýa-da howply ýerleri Howpsuzlyk gorag enjamy; adamlar ýa-da adam bedeniniň bir bölegi howply ýerlere girip biljek ýerlerde adatdan daşary ýagdaýlarda togtadyş enjamy ýa-da howpsuzlyk gözegçilik ulgamy döredilmeli. Adam ýa-da adam bedeniniň bir bölegi tötänleýin girende, dag-magdan maşynlarynyň energiýa derejesini pes saklamak üçin elektrik üpjünçiligi kesilýär.
Enjamlar bolmazdan enjamlary sazlamak, barlamak ýa-da abatlamak wagtynda, howply ýere işgärleriň ýa-da adamyň bedeniniň bir böleginiň girmegi talap edilip bilner. Şu wagt mehaniki enjamlaryň ýalňyşlyk bilen işe girmeginiň öňüni almak üçin çäreler görülmelidir.
Ýerleşdirilen wagty: 2020-nji ýylyň 25-nji noýabry